Czy obrotowa nasada kominowa poprawi ciąg kotła na paliwo stałe?
Obrotowa nasada kominowa poprawia ciąg wtedy, gdy przyczyną kłopotów jest wiatr, który wdmuchuje dym z powrotem do komina albo tworzy nad wylotem strefę nadciśnienia. Nie naprawi natomiast komina zbyt niskiego, zbyt wąskiego, nieszczelnego lub zarośniętego sadzą, a przy kotle na paliwo stałe wymaga regularnego czyszczenia, bo osady z dymu potrafią ją zablokować.
Kiedy wiatr psuje ciąg i jak działa nasada obrotowa
Ciąg kominowy powstaje dzięki różnicy gęstości ciepłych spalin wewnątrz przewodu i chłodniejszego powietrza na zewnątrz. Im wyższy komin i im większa różnica temperatur, tym silniejszy ciąg. W bezwietrzny dzień poprawnie wykonany komin działa bez żadnych dodatków. Problem zaczyna się przy wietrze, który opływa dach i budynek, tworząc strefy podwyższonego i obniżonego ciśnienia. Jeśli wylot komina znajduje się w strefie, w której podmuchy uderzają z góry albo z boku, dym zostaje wepchnięty z powrotem do przewodu. Objawia się to cofaniem dymu przy otwieraniu drzwiczek kotła, zapachem spalin w kotłowni i gwałtownymi wahaniami pracy kotła w wietrzne dni.
Takie zjawisko występuje najczęściej przy kominach wyprowadzonych zbyt nisko nad dach, przy dachach o dużym spadku, gdy komin stoi blisko kalenicy po stronie zawietrznej, oraz w sąsiedztwie wyższych budynków, drzew i wzniesień terenu. Wiatr odbija się od tych przeszkód i opada na dach, tworząc zawirowania tuż nad wylotem.
Nasada obrotowa ma kaptur osadzony na łożysku i lotkę lub ster kierunkowy, który ustawia ją zawsze tyłem do wiatru. Wylot komina zostaje w ten sposób osłonięty od strony nawietrznej, a opływające nasadę powietrze wytwarza po stronie wylotu lekkie podciśnienie, które pomaga zasysać spaliny z przewodu. W modelach z wirnikiem dodatkowo obracające się łopatki wspomagają ten efekt. Dzięki temu nasada nie tylko chroni przed wdmuchiwaniem, ale w wietrzną pogodę może wręcz wzmocnić ciąg.
Trzeba jednak pamiętać, że nasada działa wyłącznie przy wietrze. Jeśli kocioł dymi w bezwietrzny, wilgotny dzień, przyczyna leży gdzie indziej i nasada nic nie pomoże. To prosty test, który warto wykonać przed zakupem: obserwacja, czy problemy pojawiają się tylko przy określonym kierunku i sile wiatru.
Czego nasada nie naprawi
Najczęstszy błąd polega na traktowaniu nasady jak uniwersalnego lekarstwa na każdy słaby ciąg. Tymczasem w wielu domach źródło kłopotów jest zupełnie inne. Komin może mieć za mały przekrój w stosunku do mocy kotła albo przeciwnie, za duży, przez co spaliny wychładzają się po drodze i tracą siłę wyporu. Przewód bywa nieszczelny, zwłaszcza w starych kominach murowanych z popękanymi spoinami, i zasysa powietrze z poddasza zamiast z paleniska. Zdarza się, że do jednego przewodu podłączono dwa urządzenia, co jest niedopuszczalne.
Bardzo częstą przyczyną, szczególnie w domach po wymianie okien, jest brak dopływu powietrza do kotłowni. Kocioł na paliwo stałe potrzebuje powietrza do spalania, a szczelne okna i drzwi odcinają jego napływ. Ciąg w kominie nie ma wtedy czego przesuwać i żadna nasada tego nie zmieni. Rozwiązaniem jest nawiew w kotłowni o przekroju zgodnym z wymaganiami dla danego urządzenia.
Wreszcie, przy kotłach na węgiel i drewno w przewodzie odkłada się sadza i smoła. Zarośnięty komin ma mniejszy przekrój, gorszy ciąg i jest groźny ze względu na możliwość zapalenia się sadzy. Dlatego przed jakąkolwiek modernizacją komin powinien obejrzeć i wyczyścić kominiarz, który oceni też drożność, szczelność i wysokość wylotu nad dachem. Przepisy wymagają czyszczenia przewodów od palenisk na paliwo stałe kilka razy w roku, więc taka wizyta i tak powinna się odbywać regularnie.
Jeśli diagnoza wskaże na zbyt niski komin, właściwym rozwiązaniem jest jego nadbudowa, na przykład stalowym przedłużeniem, a nie sama nasada. Jeśli przyczyną jest stary, nieszczelny kanał murowany, trzeba wykonać wkład kominowy. Nasada obrotowa ma sens dopiero w kominie, który jest drożny, szczelny i ma odpowiednią wysokość, a mimo to cierpi na kaprysy wiatru.
Nasada fi 120 na kominie kotła na paliwo stałe
Średnica nasady musi odpowiadać średnicy wylotu przewodu. W domach z kotłami na paliwo stałe o mocy kilkunastu kilowatów bardzo często spotyka się przewody i wkłady o średnicy 120 mm, dlatego popularnym wyborem jest nasada kominowa obrotowa fi 120, nakładana na końcówkę rury lub montowana na kołnierzu na czapie komina. Zbyt mała nasada zdławi wylot, a zbyt duża będzie źle przylegać i drgać na wietrze.
W kominach murowanych wkład pod kotły węglowe i na drewno wykonuje się często z rur owalnych, które lepiej wykorzystują prostokątny kanał niż rura okrągła. Typowym elementem takiego systemu jest rura kominowa 120 o przekroju owalnym 120 na 220 mm, przeznaczona do kotłów na paliwa stałe. Przy takim wkładzie nasadę dobiera się do zakończenia przewodu, a jeśli wylot jest owalny, stosuje się element przejściowy na przekrój okrągły lub nasadę dopasowaną do kształtu wkładu. Wkład dla paliwa stałego musi być wykonany ze stali odpornej na wysoką temperaturę i na pożar sadzy, zwykle grubszej niż we wkładach do kotłów gazowych.
Przy kotłach na paliwo stałe ważna jest konstrukcja samej nasady. Łożysko powinno być osłonięte i odporne na temperaturę, a kaptur łatwy do zdjęcia lub uchylny, żeby kominiarz mógł przeczyścić przewód od góry bez demontażu całej nasady. Smoła osadzająca się na wewnętrznych powierzchniach z czasem hamuje obrót, a nasada, która przestała się kręcić, może pogorszyć ciąg zamiast go poprawić, jeśli zatrzyma się wylotem pod wiatr. Dlatego przy każdym czyszczeniu komina warto sprawdzić, czy nasada obraca się lekko, i oczyścić ją z osadów.
Montaż na dachu wymaga zabezpieczenia przed upadkiem, więc najlepiej zlecić go kominiarzowi lub ekipie dekarskiej. Po założeniu nasady dobrze jest obserwować pracę kotła przez kilka wietrznych dni. Jeśli cofanie dymu ustąpiło, diagnoza była trafna. Jeśli nie, warto wrócić do pomiarów ciągu i poszukać przyczyny w samym przewodzie lub w dopływie powietrza.
Przeczytaj także
Jak doprowadzić ogrzewanie z domu do garażu lub warsztatu pod ziemią?
Ciepło z kotłowni do drugiego budynku najlepiej przesłać elastyczną rurą preizolowaną podwójną.
Czytaj więcej: Jak doprowadzić ogrzewanie z domu do garażu lub warsztatu pod ziemią?
Wybór komina jednościennego lub koncentrycznego zależy od typu kotła gazowego
Kocioł atmosferyczny korzysta z ciągu naturalnego, a kondensacyjny tłoczy…
Czytaj więcej: Wybór komina jednościennego lub koncentrycznego zależy od typu kotła gazowego